Wanneer het om synchronisatie van muziekopname gaat dien je twee onderscheidingen te maken. De ene situatie is de studio waar het van belang is dat je sequencer met een extern opnamesysteem werkt. De andere situatie is een softwarematig harddisk-recording systeem ook wel bekend onder de afkorting DAW waar MIDI en audio opnamen samen mogelijk zijn.

Digitale klok

Bij je DAW-systeem is het van groot belang dat MIDI en audio samen goed in pas lopen. De synchronisatie verloopt in dit geval middels de interne klok van je computer zelf.

Heb je een ingewikkelde digitale setup dan is het ook daar van zeer groot belang dat alle aanwezige apparaten in pas lopen. Het laten gelijk lopen van de apparaten binnen een MIDI-setup kan je voor mekaar krijgen door gebruik te maken van een centrale digitale klok.

Wanneer je digitale apparaten niet gelijklopen dan zal dit muzikaal niet goed klinken en tevens zorgt dit voor bijgeluiden, ook wel bekend als jitter waardoor je hele muziekpartij in principe de prullenbak in kan.

Akoestische instrumenten

Ook wanneer je gebruik maakt van de combinatie akoestische instrumenten met een apart opnamesysteem en MIDI-apparatuur is de synchronisatie van beiden van zeer groot belang. De combinatie zal meestal geschieden middels je mengtafel waar je de akoestische instrumenten mengt met de door je sequencer aangestuurde MIDI-partijen.

Synchronisatie-interface

Wanneer je in een setup gebruik maakt van een sequencer en een opnameapparaat dan dienen deze twee componenten voor het neerzetten van een zo goed mogelijk muzikaal resultaat gelijk te lopen. Dat gelijklopen met elkaar kan worden bereikt indien beide apparaten met elkaar kunnen communiceren.
In de praktijk krijg je dit voor mekaar door een synchronisatie-oplossing toe te passen in de vorm van een elektronisch component of een interface. Dit synchronisatie component kan boodschappen die je opnameapparaat verzend begrijpen en vertalen naar voor je sequencer begrijpbare boodschappen.

Omgekeerd kan je sequencer ook boodschappen verzenden naar zo’n synchronisatie interface die op zich weer deze boodschappen vertaald zodat je opnameapparaat de juiste commando’s binnenkrijgt.

Het synchronisatie component is beschikbaar als interne of externe interface. Betreft het een externe oplossing dan is het een stukje hardware met de nodige voorzieningen. En als het gaat om een intern exemplaar dan gaat het om een insteekkaart die je in een vrij slot van je opnameapparaat kunt monteren. Deze insteekkaart wordt ook wel sync-board genoemd.

Tegenwoordig is het zo dat bijna elke sequencer en opnameapparaat standaard voorzien zijn van een ingebouwde klok. Deze ingebouwde of interne klok zorgt ervoor dat er een constante stroom aan tijdklok-signalen wordt genereert waardoor het mogelijk wordt om met een ander apparaat die deze boodschappen kan ontvangen en begrijpen in pas te lopen.

Het apparaat dat de tijdklok–signalen genereert wordt ook wel de master genoemd en het ontvangende apparaat wordt ook wel de slave genoemd.

Techniek synchronisatiesystemen

Een ander onderscheidt die je dient te maken binnen de wereld van het synchronisatie gebeuren is op het gebied van de techniek dat er wordt gebruikt. In principe kunnen de synchronisatiesystemen worden onderverdeeld in systemen die zijn gebaseerd op tempo-informatie en systemen die gebaseerd zijn op absolute tijd.

Synchronisatiesystemen die gebruik maken van tempo-informatie zijn de MIDI clock en FSK. En systemen die gebruik maken van absolute tijd zijn onder andere MTC en SMPTE.

FSK

Wanneer je als sync-systeem gebruik maakt van de FSK-techniek dan gebeurt het volgende. Het sync-systeem produceert een FSK-toon. Deze toon bestaat uit twee frequenties waar tussen wordt gewisseld, dit staat ook wel bekend als Frequency Shift Keying.

Hoe hoger deze wisseling van de frequenties des te hoger het tempo van de sequencer is. Deze FSK-tonen worden opgenomen op een aparte sync-spoor en daarvoor kun je een standaard audiokabel gebruiken.

Wanneer nu het opnameapparaat je akoestische geluiden afspeelt dan zal de opgeslagen FSK-data op de band worden gereproduceerd en via het sync-systeem de sequencer bereiken zodat deze op die manier wordt aangestuurd. De ontvangen data doet de sequencer dan gelijklopen met de bandrecorder zodat de daarin opgenomen MIDI-data in pas loopt met de opname op de bandrecorder of ander dergelijk apparaat die je gebruikt.

Wanneer je in dit geval gebruik maakt van een bandrecorder en deze loopt in pas met de sequencer dan spreken we ook van de situatie dat de bandrecorder in locking mode staat.

Nadeel FSK

In de beginfase van de FSK-techniek was het grote nadeel dat het niet mogelijk was om ergens midden in een compositie de positie te bepalen. De enige mogelijkheid was terugspoelen naar het begin en dan weer verder te gaan. Ook een zeer onpraktische euvel van FSK is het wegvallen van de tonen op de spoor.

Een ander nadeel van de FSK-techniek is dat indien de FSK-code eenmaal op band staat het niet meer mogelijk is dat je het tempo kunt veranderen. De enige oplossing in dit geval om voor een andere tempo te kiezen is dat je een nieuwe FSK-opname dient te maken.

Men heeft wel getracht de FSK-techniek te verbeteren. Zoals een later variant dat de naam Smart FSK meekreeg. Dit variant maakte het mogelijk de sequencer te activeren op basis van een willekeurige positie binnen een compositie.

MIDI Clock

Binnen het MIDI-protocol is de MIDI Clock een ander synchronisatie systeem. Dit systeem maakt gebruik van een kloktijd signaal. Het aantal pulses per quarter (ppq) dat wordt geproduceerd door het MIDI-clock protocol bedraagt 24. Ook bevat dit protocol informatie over het tempo. Het tempo wordt meestal aangegeven in beats per minute of wel BPM. Een beat staat gelijk aan het tempo van een kwartnoot.

Het MIDI clock protocol maakt het je mogelijk om binnen een muziekstuk de positie te bepalen. Dit wordt bewerkstelligd door het toepassen van een bijkomende techniek genaamd de SPP wat staat voor Song Position Pointer.

De SPP wordt weergegeven in zestiende noten. Wanneer de positie wordt bepaald dan wordt dit dus weergegeven in het aantal zestiende noten geteld vanuit de startpositie van je sequence. Het voordeel hiervan is dat het mogelijk wordt je sequencer synchroon te zetten met elke gewenste positie.

MIDI clock en apparatuur

Als er gebruikt wordt gemaakt van een bandrecorder in combinatie met MIDI clock dan dient er een synchronizer gebruikt te worden . Normaliter produceert MIDI clock geen hoorbare tonen waardoor een bandrecorder hier niets mee aankan. Door gebruik te maken van een synchronizer worden de MIDI clock signalen omgezet zodat de bandrecorder deze kan herkennen en daardoor op de juiste manier kan worden ingezet.

Wanneer je gebruik maakt van andere digitale apparaten in combinatie met het MIDI protocol dan is synchronisatie mogelijk zonder toepassing van een tussenapparaat. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan een drumcomputer binnen je setup. Of een effect apparaat waarbij je de delay-tijd kunt afstemmen op het tempo van de sequencer weergegeven in BPM.

Synchronisatie speelt een zeer belangrijke rol bij het maken van je opnamen en komt in diverse vormen voor. Het maakt niet uit of je gebruik maakt van analoge dan wel digitale apparaten. Zodra zich in een of andere manier een combinatie voordoet van opnameapparaten dien je het synchronisatiegedeelte goed voor elkaar te hebben.