Is het zover dat je in de studio je zang gaat opnemen dan is een van de belangrijkste punten in deze situatie waar je rekening mee moet houden dat er geen overspraak ontstaat.

Je kunt met overspraak te maken krijgen als je microfoon naast je stem ook andere signalen gaat oppikken. Om hier wat aan te doen dien je gebruik te maken van een koptelefoon zodat het afluisteren van de monitormix de registratie van je zang niet negatief beïnvloedt.

De monitormix stelt je in staat om naar je eigen zang te luisteren in combinatie met eventueel andere instrumenten.

Een nadeel van het gebruik van een gesloten koptelefoon is dat je als zanger de invloeden van de akoestiek niet kunt meenemen in je zang. Een alternatief is dan gebruik te maken van een open koptelefoon zodat de akoestische invloeden wel kunnen worden meegenomen.

Solopartijen en zang

Het grootste probleem van overspraak vormt zich wanneer er solopartijen aanwezig zijn. Dan is alleen de zang waarneembaar en zullen dus ook negatieve invloeden duidelijk waarneembaar zijn. Overspraak aanwezig in de eindmix als dit van gering omvang is moet geen probleem opleveren.

Microfoon en zang

In het geval van zang is de microfoon zeer vatbaar voor bepaalde signalen die het beeld dus wat negatief kunnen beïnvloeden. De signalen die hier schuldig aan zijn, zijn signalen met hoge frequenties en signalen die luidt klinken.

Instrumenten en zang

Van belang is dat degene die voor het regelen van het geluid zorgt, zeer kritisch kijkt naar het evenwicht van de overige instrumenten die ingebracht gaan worden bij zang. Waar deze voor moet zorgen is dat de mix niet te rommelig overkomt waarbij de zang wordt overstemd.

In dit geval dienen de instrumenten die voor het melodische gedeelte zorgen waarvan de frequenties zich in het midden en hoog bevinden van een nette volume te zijn voorzien zodat jij als zanger je stem kunt horen. De lagere tonen zullen de zang meestal niet storend beïnvloeden als deze normaal staan ingesteld.

Prefader-effect

Je kunt ook vragen om wat galm toe te laten voegen aan de monitormix zodat je wat stabiel staat om je zang in te brengen in de mix. Hetzelfde geldt voor het toevoegen van echo. Bij deze manier van effecttoepassing tijdens het monitoren spreekt men ook wel over het prefader-effect.

Bij het toevoegen van galm aan de monitormix dient er wel in de gaten te worden gehouden dat dit in de juiste verhouding geschiedt. Wordt er te weinig galm toegevoegd dan krijg je een onrealistisch beeld en wordt er teveel galm toegevoegd dan krijg je een troebel effect waardoor de zang zal wegzinken in het geheel. Krijg je dit niet goed voor mekaar dan zal er weinig terug te zien zijn van je talenten als zanger.

Koptelefoon en akoestiek

Een andere tactiek dat sommige zangers gebruiken om toch nog de invloeden van de akoestiek mee te kunnen nemen bij het zingen is gebruik te maken van alleen maar de ene helft van de koptelefoon om naar de monitormix te luisteren. In dit geval moet de soundengineer er wel voor zorgen dat de gehele mix alleen via die ene helft van de koptelefoon wordt doorgegeven.

Wordt dit niet gedaan dan zal je weer met overspraak te maken kunnen krijgen. Deze instelling is absoluut makkelijk voor elkaar te krijgen. Het enige wat de soundengineer dient te doen in dit geval is de hulp in te roepen van de pan-regelaar of in het ander geval even op de mono-schakelaar te drukken. Een andere manier is niet volledig gebruik te maken van de stereoplug, in die zin dat er maar doorgifte wordt gedaan van een kanaal.

Monitorboxen en zang

Het kan ook zo zijn dat het je helemaal niet lekker zit om met een koptelefoon op, je zang op te nemen. Ook voor dit geval bestaat er een oplossing. Hier wordt er dan gebruik gemaakt van echte monitorboxen.

Jij als zanger wordt dan tussen deze twee monitorboxen geplaatst. De kern van deze techniek zit hem dan in het feit dat een van deze monitorboxen uit fase wordt gezet. Het uit fase zetten van de speaker doe je dan simpelweg door de plus- en min-aansluitingen te verwisselen. Deze staat dan omgekeerd aangesloten ten opzichte van de andere monitorbox.

Overspraak ontstaat dus omdat er een extra geluidsdruk ontstaat bij de microfoon veroorzaakt door andere externe factoren. Door dus de monitorboxen uit fase te schakelen creëer je het effect dat er bijna geen sprake is van geluidsdruk bij de microfoon.

Wel dienen er echter een aantal regels in de gaten gehouden te worden. Zo moet het achterste gedeelte waar je aan het zingen bent voldoende voorzien zijn van akoestisch dempend materiaal. Deze demping zorgt er dan voor dat reflecties worden voorkomen en dat de faseverschuivingen bijna teniet gaan. Tevens dien je dan als zanger iets meer naar achter te staan zodat je genoeg signaal mee krijgt waardoor je op de juiste manier kunt zingen.

Een andere mogelijkheid in dit geval is dat de monitorbox geheel recht ten opzichte van de microfoon en jouw zangpositie wordt geplaatst. Ook in dit geval geldt er een belangrijke eis, en dat is dat je microfoon van het type cardioide dient te zijn. Het voordeel hiervan is dan dat overspraak tot een minimum wordt beperkt en ook krijg je dan niet te maken met rondzingen. Bij het type cardioide is namelijk het achterste gedeelte van een microfoon bijna niet gevoelig voor het registeren van signalen.

Groep zangers

In geval er sprake is van een groep zangers of je maakt daar onderdeel van uit dan kun je twee microfoons gebruiken zolang de opname redelijk is te noemen. Is er sprake van een koorsituatie dan kunnen wat meerdere microfoons de extra akoestiek en overige stemeigenschappen voldoende meenemen. In dit geval dien je dan gebruik te maken van omnimicrofoons. Hier kan overspraak juist wel zorgen voor een extra stukje dynamiek aan de klank.

Het is ook mogelijk dat iedere zanger zijn eigen microfoon krijgt. In dit geval dien je dan te gaan voor een gerichte microfoon. Hiermee voorkom je dan ook het effect van overspraak.

Bij opname van zangpartijen kun je met het probleem van overspraak te maken krijgen. Door van de juiste monitortechnieken gebruik te maken kun je dit negatief effect voor een groot deel verdoezelen.