Mengpaneel en ruis

Wanneer het gaat om het uitsturen van signalen door je mengpaneel is het van belang rekening te houden met drie belangrijke factoren. Deze factoren zijn vervorming, systeemruis en signaalniveau. Eigenlijk moet je vervorming en systeemruis als onderdelen van het begrip signaalniveau zien.

In de praktijk komt deze samenwerking op het volgende neer. De hoeveelheid uitsturing van een signaal wordt bepaald door je signaalniveau. Indien de uitsturing boven bepaalde maxima of minima gaat uitsteken dan kan er vervorming respectievelijk ruis ontstaan.

Signaal/ruis-verhouding

Een maximaal signaal zal voor vervorming zorgen terwijl een minimaal signaal of geen signaal zal zorgen voor systeemruis. Deze verhouding staat ook wel bekend als de signaal/ruis-verhouding.

Theoretisch gezien is het signaalniveau bij gebalanceerde systemen ongeveer +12 dB luider. Het nadelige gevolg hiervan is dat de signaal/ruis-verhouding juist meer toeneemt.

Om dus zo weinig mogelijk last te hebben van een nadelige signaal/ruis-verhouding is het raadzaam je signaal zo hard mogelijk uit te sturen. Hierdoor bereik je een optimale signaal/ruis-verhouding.

Headroom

Voor een goed resultaat is headroom een essentiële factor waarmee je rekening dient te houden als je aan het opnemen of aan het mixen bent. De headroom dien je namelijk constant in de gaten te houden tijdens deze taken.

Bij de headroom spelen drie begrippen een belangrijke rol. Dit is het normale werkniveau, het piekniveau en oversturing. Deze drie begrippen spelen op de volgende manier samen met de headroom.

Het verschil tussen je normale werkniveau en je piekniveau dient van zodanige aard te zijn dat dit verschil geen waarneembare oversturing doet ontstaan. Zolang je aan deze eisen voldoet spreekt je dus van headroom.

Vervorming

Normaliter zal het inregelen van een enkel kanaal je geen problemen opleveren. Het hoorbare resultaat zal meestal voldoen aan hetgeen gewenst is. Problemen zullen pas volgen indien je meerdere kanalen tegelijk gaat gebruiken. Wat er dan gebeurt is dat de signalen van je verschillende kanalen gaan opeenstapelen wat kan resulteren in vervorming.

Wanneer bijvoorbeeld in de situatie sprake is van een enkel muziekinstrument dan zal de niveaumeter van je mengtafel bij de hardste signaalpieken netjes een 0dB aangeven.

Als je nu nog een aantal muziekinstrumenten binnen het spel op bepaalde momenten gaat samenbrengen dan kunnen de signaalpieken veel verder reiken dan je verantwoorde 0dB. Daarbij komt er ook nog het negatieve effect bij dat de minder sterke signalen onderdrukt worden en dus slechter hoorbaar zijn.

Your ads will be inserted here by

Easy AdSense Pro.

Please go to the plugin admin page to
Paste your ad code OR
Suppress this ad slot OR
Suppress Placement Boxes.

Kernfactor en kunst op zich in het gehele verhaal bij het inregelen van je signalen is het dus vinden van de juiste balans.

Clipping

Wanneer er wordt gesproken over oversturing dan wordt dat in vaktermen ook wel clipping genoemd. Als gebruiker van een mengtafel wordt je op de aanwezigheid van clipping attent gemaakt door middel van een LED. Deze LED gaat niet pas branden bij een complete oversturing, maar begint al lichtelijk op te branden indien clipping zich in een voorstadium bevindt.

Het aanwakkerpunt hiervoor ligt meestal een paar dB onder de grens van oversturing of clipping. Op sommige mengtafels kan de Mute of Solo LED ook de aanduiding geven voor eventuele oversturing.

EQ

De headroom kan ook nadelig worden beïnvloedt door een onjuist gebruik van de EQ. Indien je bijvoorbeeld een bepaald muziekinstrument een flink dosis versterking meegeeft dan zal je gauw tegen de grenzen van je headroom aanlopen. Daarom is het altijd zeer raadzaam gebruik te maken van een filtertoepassing.

Als er vaak wordt gewerkt met lastige signalen die snel de grenzen van je headroom bereiken is het handig te kiezen voor een mengtafel met een flink headroom bereik. Je zult dan minder gauw tegen oversturing aanlopen. Een andere oplossing voor je signalen die gauw de headroom verbruiken is het inzetten van een compressor of een limiter.

Systeemruis

Elektronische apparaten bezitten ontelbare elektronische schakelingen. Helaas is er hierin een niet weg te denken negatief gegeven. En dat is het feit dat deze schakelingen altijd een mate van ruis zullen veroorzaken.

Deze ruis wordt ook wel systeemruis of noise floor genoemd. Afhankelijk van gebruikte technieken waar op zich weer een prijskaartje aan hangt zullen bepaalde geluidsapparaten juist minder of meer systeemruis veroorzaken.

Om ruis tegen te gaan en zo te zorgen voor een goede signaal/ruisverhouding is het handig te weten wie de veroorzakers hiervan zijn. Je kunt hier aan de volgende gevallen denken.

  1. Begin altijd met het zoeken naar de juiste balans binnen het aanbod van signalen. Een goede afregeling zal je heel wat ruis besparen.
  2. Zet je Gain-potmeter nooit op zijn maximale stand en vooral indien er geen signaal aanwezig is. Hiermee wakker je het systeemruis van het apparaat onnodig aan. De oversturing van het elektronische circuit wat zorgt voor de versterking wordt hierdoor onnodig aangewakkerd wat ook zeer pijnlijk voor je gehoor kan zijn.
  3. Het optimale volumeniveau bevindt zich tussen de -5 en +5 dB. Wanneer je de volumefader volledig openzet dan streven de waarden het optimale niveau ruimschoots voorbij wat dus gaat zorgen voor ruis.
  4. Wanneer je met EQ werkt is er ook voorzichtigheid geboden voor het rigoureus omgaan met de instellingen in het mid-hoge- en hoogfrequente gebied. Wanneer je deze instelling van te hoge waarden gaat voorzien dan zal dit algauw tot ruis leiden.
  5. Werk je met Aux sends dan is het ook van belang de juiste waarde ingesteld te hebben. Indien je Aux send op een te lage waarde is afgeregeld, bijvoorbeeld stand 0 of 1 dan kan dit ook ruis veroorzaken.
  6. Ook apparatuur kan voor ruis zorgen. Hier kun je dan denken aan muziekinstrumenten zoals vintage synthesizers of randapparatuur zoals equalizers, compressors etc.

Mengpaneel

Om ruis bij het gebruik van je mengpaneel te verlagen of te elimineren kun je nog aan de volgende technieken denken.

Activeer de mute-schakelaar voor kanalen die niet in gebruik zijn. Zet de draaiknoppen die verantwoordelijk zijn voor de Gain-, Aux- en toonregelingen op de laagste stand bij kanalen die niet in gebruik zijn. Hetzelfde geldt voor de volumefader.

Wanneer je met actieve kanalen werkt en er is sprake van ruis dan kan je gebruik maken van een aantal randapparaten om de ruis te onderdrukken. Denk hierbij dan aan noise gates of denoisers.

Bij de omgang met geluidssignalen is het van belang dat je ruis op een effectieve manier tegengaat. Door een juist gebruik van je mengpaneel met je randapparaten ben je in staat om dit op een verantwoorde wijze tegen te gaan.

0 comments… add one

Leave a Comment