Wil je de beschikking hebben over een apparaat dat realtime de frequenties weergeeft dan dien je een Realtime Analyzer in huis te hebben. De Realtime Analyzer wordt ook wel een grafische equalizer genoemd.

Het apparaat maakt het je als geluidstechnicus mogelijk om inkomende signalen in realtime te analyseren. Het proces is als volgt. De signalen komen binnen, deze worden direct geanalyseerd waarna er een groepering plaatsvindt van de frequenties en als eindresultaat wordt dit allemaal grafisch weergegeven.

Voordeel Realtime Analyzer

Het voordeel van een RTA of Realtime Analyzer is dat het je een beeld geeft van hoe de frequenties van de signalen waarmee je werkt zijn opgebouwd. Ook bij de RTA komt het voor dat weergegeven frequenties elkaar kunnen overlappen. Daarnaast is de mogelijkheid ook aanwezig dat er storingsfrequenties waar te nemen zijn. Deze kunnen bijvoorbeeld ontstaan door geluidspieken waar je geen controle over hebt.

De RTA biedt je dus de mogelijkheid om op zoek te gaan waarom sommige instrumenten individueel of in samenhang niet klinken zoals je dat voor ogen hebt.

Waar je wel op dient te letten bij het gebruik van een RTA is dat jij je niet al te snel moet laten verleiden door teveel af te gaan op de aangegeven waarden en op basis daarvan aan de slag gaat. Je kunt hierdoor de muzikale inbreng van het signaal verloren doen gaan.

Een goede regel die je kunt aanhouden wanneer je bezig bent met een RTA is dat je de signalen die klinken zoals die volgens jou behoren te klinken met rust laat.

RTA-apparaten zijn te verkrijgen in zowel de standaard hardwarematige vorm of ook wel in softwarematige vorm. Wanneer je een RTA in de vorm van software gebruikt dien je er wel rekening mee te houden dat je een computer dient te hebben dat over de juiste processorkracht beschikt.

De-essen

Wanneer je gebruik maakt van zang in je productie zal je vaak te maken krijgen met het feit dat s-klanken wat overmatig klinken. Ook van t-klanken kun je last hebben. Dit wordt nog duidelijker wanneer je zang in samenhang met bepaalde effecten gebruikt zoals reverb. Om hieraan een halt toe te roepen kun je gebruik maken van de equalizer die de s-klanken onderdrukt. Dit wordt ook wel de-essen genoemd.

In de praktijk komt het erop neer dat je het frequentiegebied waar de s-en t-klanken zich bevinden dient te lokaliseren. Hiervoor kun je het beste een parametrische EQ gebruiken dat de beschikking heeft over sweep. Vaak zal dit het gebied tussen de 6-8kHz zijn.

De EQ kun je gebruiken in samenhang met een compressor. De compressor zorgt ervoor dat de storende frequenties die aanwezig zijn in zang worden weg gefilterd.

Equalizers

Wanneer je in een PA-situatie gebruik wilt gaan maken van EQ dan kun je het beste de beschikking hebben over grafische EQ. Dit vanwege het feit dat je veel te maken zal hebben met de akoestiek van de omgeving. De grafische EQ komt dan hier goed van pas.

Het aantal frequentiebanden dat je equalizer dient te beschikken kan variëren. Maar als standaard kun je aanhouden dat een combinatie van 2 maal 15 frequentiebanden minimaal een vereiste is wil je een zo goed mogelijk gebalanceerd beeld verkrijgen.

Wil je de akoestiek in je homestudio middels EQ corrigeren dan is het beter geen gebruik te maken van grafische EQ. De grafische EQ past het best in de situatie wanneer er kleine aanpassingen nodig zijn. Om de akoestiek van een bepaalde ruimte in je homestudio middels EQ aan te passen zijn er grotere stappen nodig.

Wanneer het om nauwkeurigheid gaat dan dien je de keuze te leggen op een parametrische equalizer. Het grote pluspunt van dit type equalizer is de optie dat je frequenties niet in stappen maar traploos kunt instellen. Let er wel op bij de aanschaf of dit mogelijk is. Goedkopere modellen bieden deze optie soms niet.

EQ in de praktijk

Wanneer je bezig bent een opname te maken dan is het raadzaam in dat traject geen EQ te gebruiken. Een uitzondering hierop vormt wanneer je te maken krijgt met storingsfrequenties. In dit geval kun je dan wel de EQ gebruiken om deze weg te filteren.

Probeer altijd eerst een goede eindmix te creëren waarin alle geluidsbronnen duidelijk en goed vertegenwoordigd zijn. Is dit een feit ga dan aan de slag met je EQ.

Wanneer je in je productie uiteindelijk toch komt te zitten met zeer storende frequenties dan kun je dit proberen te elimineren middels een parametrische EQ. De parametrische EQ maakt het je zoals eerder al gezegd namelijk mogelijk gedetailleerde correcties uit te voeren.

Wanneer je met EQ bezig bent dien je een belangrijk gegeven niet uit het oog te verliezen. Namelijk de geluidsbron die je hebt gekozen vanwege het unieke klankkarakter. Wanneer je nu overmatig met je EQ desbetreffende bronnen gaat bewerken loop je de kans dat het unieke karakter verdwijnt. Vraag jezelf dan af of dit het doel is van wat je wilt bereiken.

Headroom

Ga niet extreem bepaalde frequentiegebieden van een geluidsbron versterken. Je loop hierdoor het risico dat je de headroom van het geluidssignaal verkleint. Daarbij maak jij je ook niet populair ten opzichte van de andere geluidsbronnen. De kans is groot dat deze in de mix verdrinken.

Voordat je EQ gaat inbrengen in de mix is het raadzaam gebruik te maken van je pan-knop en de PFL-functie. Plaats de pan-knop in zijn middenpositie en zet de PFL-functie op aan. Wanneer je dit hebt gedaan stel je de potmeter in op zijn uiterste positie. Dit kan negatief of positief zijn. Dus of extreem verzwakt of extreem versterkt. Met de sweep ga je daarna opzoek naar de frequentie van het geluidssignaal dat voor overlast zorgt.

Voor het monitoren van deze storende piek kun je gebruik maken van de VU-meter maar ook middels het gehoor. Om de unieke klankeigenschappen van je geluidsbron te behouden kun je ook gebruik maken van filtering. Het filteren zorgt er namelijk voor dat je de harmonieën van de klank behoudt.

Je muziekproductie goed laten klinken ligt niet alleen aan het feit dat je goede geluidsbronnen ter beschikking hebt maar ook aan het feit hoe jij je geluid regelt. Om het geluid te regelen heb je een krachtig middel tot je beschikking en dat is de equalizer. Maar ook bij het gebruik van EQ dien je alert te blijven. Ga je te slordig om met de instellingen dan loop je de kans dat je des gewenste sound verdwijnt. Ga daarom subtiel hiermee overweg en alleen daar waar het nodig is.